Rolnictwo, a więc także i żywność nie istniałyby bez gleby. Odpowiednie jej wykorzystanie pozwala na uprawę roślin i stanowi pierwszy etap wędrówki pokarmów na nasz talerz. Mało kto wie, że gleba nie jest surowcem odnawialnym.  Rolnictwo ekologiczne nie tylko wykorzystuje jej zasoby, ale także o nią dba.







Coraz mniej materii organicznej w glebie

Szacuje się, że już 45% gleb w Europie jest częściowo zniszczonych. Najczęściej problemem jest wyczerpanie materii organicznej. Co to znaczy? Taka gleba nie jest w stanie dostarczyć roślinom wystarczającej ilości składników niezbędnych do wzrostu. Naukowcy zwracają uwagę, że przyczyną tego stanu rzeczy jest coraz większa mechanizacja rolnictwa i porzucenie tradycyjnych metod uprawy, które zastępuje szerokie stosowanie nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony. Świat zachłysnął się nową agrotechniką – dawała ona wysokie plony i znacznie uprościła pracę rolników. Wydajność i wygoda obliczone były jednak na stosunkowo krótką metę. Dziś coraz częściej słyszy się o zatruciach, zbiciu (stwardnieniu)  i erozji gleby.


Komisja Europejska postrzega problem degradacji gleby jako jedno z ważniejszych wyzwań stojących przed Unią Europejską. Specjaliści z Międzynarodowej Federacji Rolnictwa Ekologicznego (IFOAM) proponują, aby jeszcze większy nacisk położyć na promocję rolnictwa ekologicznego:  - Rolnictwo ekologiczne jest inwestycją w długoterminowe bezpieczeństwo żywnościowe, ponieważ utrzymuje ono jakość gleby i jest motorem gospodarki wiejskiej oraz pionierem zrównoważonych systemów produkcji żywności – przekonują.

Przede wszystkim dlatego, że jest ona w centrum całej filozofii uprawy zgodnej z prawami natury. Przestrzeganie zasad rolnictwa ekologicznego pozwala zwiększyć życie glebowe i ilość materii organicznej w glebie. Rolnicy ekologiczni stosują płodozmian. Zapewnia on prawidłowy obieg pierwiastków i innych pożytecznych substancji w glebie. Następujące po sobie rośliny mają inne zapotrzebowanie pokarmowe dzięki czemu ziemia nie jest pozbawiana wciąż tych samych składników (a tak bywa w dużych konwencjonalnych uprawach monokulturowych). W rolnictwie ekologicznym wykorzystuje się nawozy organiczne: kompost, obornik, czy nawozy zielone. Ważną zasadą rolnictwa ekologicznego jest dbanie o to, by ziemia nigdy nie była odkryta. W tym celu wykorzystuje się poplony lub przedplony, czyli rośliny uprawiane po lub przed plonem głównym. Dlaczego jest to ważne?

Gleba uprawiana metodami ekologicznymi lepiej znosi zarówno duże opady jak i suszę. Panuje w niej duża bioróżnorodność – to istny raj dla najróżniejszych żyjątek, za sprawą których zwiększa się jej żyzność. Uprawa ziemi wiąże się z emisją amoniaku (NH3) – w gospodarstwach ekologicznych jest ona znacznie mniejsza niż w konwencjonalnych.

Sięgając po żywność ekologiczną wspieramy więc rolnictwo, które dla wielu może wydawać się nieefektywnym i drogim, ale „na dłuższą” metę okazuje się nie tylko przyjaźniejszym naturze, ale także znacznie sensowniej korzystającym z jej zasobów.

Karol Przybylak
Opracowano na podstawie materiałów IFOAM

Opracowania naukowe (głównie anglojęzyczne) na temat wpływu rolnictwa ekologicznego na jakość gleb znaleźć można na stronie internetowej: