Quinoa (Chenopodium Quinoa, wymawia się "kinła"), nazywana też komosą ryżową pochodzi z Peru, ale popularna jest także w innych rejonach Ameryki Południowej. Uprawia się ją tam już od 5 tysięcy lat. Była podstawowym pokarmem w państwach Inków i Azteków. Dzisiaj, ze względu na bardzo wysokie wartości odżywcze nazywana bywa "Złotem Inków". Uprawiać ją można nawet na wysoko położonych andyjskich tarasach. Radzi sobie dobrze w chłodnym i wietrznym, niesprzyjającym klimacie..

Ziarno quinoa może nawet w 22% składać się z białka, nie zawiera glutenu. W dodatku, jak pisze Food Lexicon, dzięki doskonałej kompozycji aminokwasów, w pełni wpisuje się w zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Światowej Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

Quinoa zawiera więcej wapnia niż mleko oraz więcej tłuszczów niż którekolwiek ze zbóż. Stanowi bardzo dobre źródło żelaza, fosforu, witaminy E i witamin z grupy B. Dla polskich konsumentów, polecana jest szczególnie jako dodatek do innych zbóż lub w postaci mąki. Nasiona quinoa cenią sobie szczególnie wegetarianie, gdyż dzięki swoim składnikom odżywczym stanowi ona dobrą alternatywę dla pokarmów mięsnych. Ponadto niezwykle wysoka zawartość lizyny, która nie występuje w innych roślinach lub jest obecna tylko w śladowych ilościach, sprawia że quinoa jest wyjątkową rośliną (niektórzy nazywają ją warzywem, inni zbożem). Co więcej, niektórzy twierdzą, że jedzenie tylko i wyłącznie nasion quinoa pozwala na dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych do funkcjonowania substancji. Niezwykle wysoka zawartość lizyny, która nie występuje lub jest obecna tylko w śladowych ilościach w innych roślinach, sprawia że quinoa jest rośliną wyjątkową. Dlaczego lizyna jest tak ważna? Ponieważ należy do grupy aminokwasów niezbędnych (liczącej 8 - 10 substancji), które nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka i muszą być dostarczane z dietą. Należy pamiętać, że nasiona quinoa zawierają saponinę. Ten składnik sprawia, że nie jest ona zalecana jako pokarm dla małych dzieci.

Zalety quinoa, docenili nawet naukowcy z NASA, którzy uważają ją za źródło niezbędnych do życia substancji i włączają do menu kosmonautów wybierających się w długie loty kosmiczne.

Uwaga! Przed ugotowaniem nasiona quinoa powinny być starannie umyte ponieważ pokryte są warstewką saponiny (chroni ona nasienie przed szkodnikami). Saponiny to substancje podobne do mydła. Są nieszkodliwe, ale nadają zbożu gorzkawy smak. Aby usunąć saponinę, trzeba płukać ziarenka energicznie, zmieniając wodę 4 do 5 razy, aż będzie całkowicie przejrzysta. Można też płukać ziarna na sicie pod bieżącą wodą, mieszając je palcami. Niektóre ze sprzedawanych ziaren są już przepłukane.

W sklepie szukajmy Quinoa z certyfikatem ekologicznym, dostępne zaczynają być też ziarna ze Sprawiedliwego Handlu (Fair Trade).

QUINOA Z WARZYWAMI
szklanka quinoa, sól do smaku, 3 szklanki wody, warzywa wedle gustu.

Zagotować wodę. Dodać quinoa i posolić. Gotować na niewielkim ogniu przez 45 minut. Można dodać trochę ryżu lub płatków owsianych. Podawać z warzywami, sosem lub gulaszem.

GORĄCY ZBOŻOWY ZESTAW ŚNIADANIOWY QUINOA

Zagotować dwie szklanki wody, dodać 1 szklankę quinoa, zmniejszyć ogień i odczekać ok. 5 minut. Dodać pół szklanki utartych jabłek, 1/3 szklanki rodzynek, trochę cynamonu i gotować na wolnym ogniu dopóki woda nie wyparuje. Podawać z mlekiem lub śmietaną. Do smaku można posłodzić miodem lub brązowym cukrem trzcinowym.

QUINOA Z SYROPEM KLONOWYM

Proste danie śniadaniowe można uzyskać dodając do dowolnej ilości quinoa syropu klonowego (aby uczynić ziarna słodszymi) oraz garść rozłupanych migdałów lub orzechów.

Quinoa z powodzeniem może zastępować w najróżniejszych przepisach ryże i kasze.

SAŁATKA Z QUINOA I POMIDOREM

1/2 szklanki ugotowanej quinoa, pomidor pocięty w kawałki, trochę oliwy z oliwek, łyżka stołowa posiekanej cebuli, 1-2 łyżki stołowe octu vinegret. Wszystkie składniki połączyć i dokładnie wymieszać.

(artykuł jest fragmentem książki Ekologiczne Ziarna Zbóż. Pokarm, lek i kosmetyk)